ภาพจิตรกรรมฝาผนัง วัดหลวงราชสัณฐาน

ภาพจิตรกรรมฝาผนัง

วัดหลวงราชสัณฐาน จ. พะเยา

 วัดหลวงราชสัณฐาน (วัดขี้เหล็ก) ต. เวียง อ.เมือง จ. พะเยา เดิมมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง ในวิหาร แต่วิหาร เก่าแก่มากตามประวัติสร้างขึ้นประมาณ พ.ศ.1717วิหารโดนพายุ พัดพังลง เมื่อประมาณ ปี 2527ภาพภาพจิตรกรรมฝาผนังเสียหายพังไปมากภาพที่เหลือได้ถูก ซ่อมแซม และนำไปติดตั้งไว้ที่ฝาผนังในวิหารที่สร้างขึ้นมาใหม่ (ปัจจุบัน)

  


* ภาพวิหารถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2526 ก่อนที่จะพังทลาย ปีเดียว


วิหารเป็น ทรงลดหลั่นของหลังคา 3 ชั้นใช้แป้นเกล็ดมุงหลังคา   คันทวยที่ชายคาเป็นไม้แกะฝีมือละเอียดสวยงานมาก

เคยลองเดินดูรอบๆ ไม่ซ้ำลายกันเลย  ผนังด้านหน้าเลยที่ก่อปูนไปจะเป็นไม้ลายเมฆไหลช่วงบนวิหารทั้งหมดเป็นเครื่องไม้   ใช้เสาไม้กลมขนาดใหญ่ทาสีแดง   ภาพจิตรกรรมฝาผนังที่นำมาให้ชมนี้ เป็นภาพถ่ายช่วงประมาณปี 2521


โดยข้าพเจ้า ขณะนั้นได้ทำงานที่ งานอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง  กองโบราณคดี  กรมศิลปากรและได้ร่วมงานปฏิบัติงาน อนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังที่วัดหลวงราชสัณฐานแห่ง นี้   ขณะนั้นได้ บันทึกหลักฐาน ภาพจิตรกรรมฝาผนังไว้ทั้งหมด  ผู้ถ่ายเป็นหัวหน้าใหญ่ขณะนั้น  คือคุณอาภรณ์  ณ สงขลา     จะใช้กล้อง Hasselblad    และพวกข้าพเจ้าทีมงาน   ก็วัดแสง     และรีเฟล็กสะท้อนให้แสง

โดยใช้กระดาษสีเงินปะติดแผ่นไม้อัด เนื่องจากจะไม่ใช้ไฟแฟล็ช เพราะมีผลกระทบต่อตัวภาพจิตรกรรม

แต่ภาพที่นำมานี้ มิใช่ต้นฉบับ   เป็นภาพสแกนจากหนังสือของ กรมศิลปากร 



    เนื่องจากเป็นวิหารที่เป็นผนังปูนผสมไม้จึงมีการเขียนในพื้นที่  และวัสดุที่ หลากหลาย เช่น

   1.เขียนบนผนังปูนด้วยสีฝุ่น

   2.บริเวณที่เป็นไม้จะเขียนบนกระดาษสา และ ผ้า ปะปิดลงไปบนไม้

   3.เขียนบนเสาไม้                                        


  


* ภาพซ้ายจะเห็นเป็นงานเขียนบนผ้า  ปิดบนผนังไม้


เนื้อเรื่องของภาพจิตรกรรม จะเป็นมหาชาติ พุทธประวัติ  ภาพนรกสวรรคภาพธรรมชาติ ชุมชนชาวบ้าน

 


 


 








* ภาพแสดงวิถีชาวบ้าน ภาพนี้  จะสังเกตภาพวิหารคล้าย วิหารหลังนี้










 


                                                                        สภาพการพังทลาย ของวิหารวัดหลวงราชสัณฐาน ในปี พ.ศ.2527

 








ภาพวิหาร วิหารวัดหลวงราชสัณฐาน ปัจจุบันมีการสร้างขึ้นมาใหม่

 อนุรักษ์ ให้เหมือนวิหาร ของเดิม

 รวมทั้งภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ยังหลงเหลืออยู่ ที่ปิดเข้าไปกับผนังวิหารใหม่






เห็นเวลาล่วงเลย  มานานมาก   ไม่ค่อยได้พบเห็นเรื่องราว จากสื่ออื่นๆ มากนัก
จึงอย่างจะเผยแพร่ภาพ จิตรกรรมฝาผนังแห่งนี้   ให้ได้เห็นกัน ซึ่งคนรุ่นใหม่ๆ คงไม่เคยเห็น
อ้างอิง : ศิลปากร :  นิตยาสารของกรมศิลปากร . ปีที่ 28 เล่ม 4 กันยายน 2527
ที่มาhttp://lannaartist.rmutl.ac.th/index.php?md=content&id=347&jb=view

วัดราชคฤห์เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าวัดใหม่ เป็นวัดที่ตั้งอยู่กลางเมือง มีบรรยากาศสงบร่มรื่น ภายในวัดประดิษฐานเจดีย์องค์ไม่ใหญ่นักแต่งามน่าแวะเที่ยวชม ความโดดเด่น คือ ซุ้มประตูโขงและเจดีย์อันงดงาม ซุ้มประตูโขงเป็นซุ้มประตูทางเดินเข้าสู่วัด ประดับด้วยปูนปั้น นางฟ้าเทวดา พญานาค และดอกไม้ ลวดลายโดดเด่นสะดุดตา ยอดซุ้มประตูเป็นรูปพรหมสี่หน้า เจดีย์อยู่ด้านหลังโบสถ์ เป็นทรงแปดเหลี่ยมย่อมุม สูงประมาณ ๒๐ เมตร องค์เจดีย์มีซุ้มจระนำและเจดีย์บริวารทั้งสี่ทิศตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยม ลานประทักษิณรอบเจดีย์กว้างด้านละ ๑.๕๐ เมตร มีกำแพงแก้วล้อมรอบ ประตูทางเข้ามีสี่ด้าน มีรูปปั้นสิงห์คู่เฝ้าประตูทุกด้าน นับเป็นเจดีย์ศิลปะล้านนาที่สวยงามของเมืองพะเยา

--------------------------------------------------------------------------------